خانه / مالیات و اقتصاد / “مالیات سبز” مایه صیانت از محیط زیست

“مالیات سبز” مایه صیانت از محیط زیست

Money-Tree_032511-572x368

آکسومی ،امروزه جوامع بیش ازگذشته به اهمیت محیط زیست پی برده اند و نسبت به مخاطرات وپیامدهای آلودگی آن آگاهی یافته‏ اند.تا چند سال پیش اعتراضات طرفداران محیط زیست علیه کشورهای صنعتی برای شهروندان چندان قابل درک نبود و به تعبیری محلی از اعراب نداشت، اصولاً این گونه مسائل دغدغه های روشنفکرانه به شمار می‏رفت و از زندگی مردم دور به نظر می رسید،اما هنگامی که مردم تاثیرات این آلودگی ها را بر زندگی خود مشاهده کردند،نسبت به اهمیت حفاظت ازمحیط زیست به عنوان بستر زندگی خود پی بردند.

شهروندان می داننددیگر یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهر یا کشور دیگر در امان نیست.برفی که در نروژ می‌بارد مواد آلاینده‌ای به همراه دارد که منشا آن از انگلستان و آلمان است؛ یا باران اسیدی در کانادا نتیجه مواد آلاینده‌ای است که منشا آنها از ایالات متحده است. شهرهای دیگر دنیا مانند مکزیکوسیتی ، رم و تهران نیز با مشکل آلودگی هوا دست به گریبانند. قطع درختان جنگل،استفاده از سوخت های فسیلی،رشد جمعیت ،گسترش بی رویه شهرها ،فعالیت های برخی صنایع و کارخانه ها بخشی از عوامل آلوده کننده محیط زیست هستند.

در سال های اخیرکشورهای جهان تلاش کرده اند به این مسائل و مشکلات واکنش نشان دهند، در برنامه ای که سازمان ملل متحده در سال۲۰۰۰ با نام اهداف توسعه هزاره تدوین کرد و به امضای ۱۸۹ کشور عضو رسید،حفاظت از محیط زیست به عنوان یکی از هشت هدف اصلی برای دستیابی به توسعه پایدار اعلام شده است. در داخل کشورها نیز موضوع حفاظت از محیط زیست بیش از گذشته در کانون توجه سیاستگذاران و تصمیم گیران قرار گرفته است. درکشور ما نیز سیر تحولات سیاست ها و برنامه های محیط زیست در طول سال های گذشته روند تکاملی را نشان می‏دهد و از ارتقای جایگاه محیط زیست در نظام برنامه ریزی کشور و توجه بخش های مختلف به رعایت ملاحظات زیست محیطی حکایت دارد.

بر این اساس،طی سال های گذشته اقداماتی برای حفاظت ازمحیط زیست صورت گرفته است.یکی از این اقدامات استفاده از قابلیت ها و ظرفیت های مالیات برای حفاظت از محیط زیست است. امروزه مالیات سبز (زیست محیطی )یکی از پایه های مهم مالیاتی است.مالیات های سبز به ۲ گروه تقسیم می شوند:

۱)مالیات های مستقیم: این مالیات ها دارای نرخ معین هستند به طوری که نسبت به هر واحد انتشار آلاینده یا تخریب زیست محیطی وضع می شوند. ایده گسترش پایه های مالیاتی از طریق طرح مالیات بر آلودگی،نخستین بارتوسط پیگو اقتصاددان انگلیسی،در سال ۱۹۲۰ مطرح گردید.وی به شدت اعتقاد داشت که آلوده کننده می بایست بر اساس مقدار خسارتی که در اثر انتشار آلودگی به محیط زیست وارد می کند ،مالیات جبرانی بپردازد.این مالیات که درحقیقت حکم نوعی جریمه را دارد. مالیات های پیگویی(PIGOVIAN TAX) با بالا بردن قیمت های آلودگی از طریق افزایش هزینه های اجتماعی موجب می شودکه آلوده کنندگان با هزینه های اجتماعی وشخصی اقدامات خود مواجه گردند. مالیات های پیگویی که اغلب با عنوان مالیات برگناه ¬نیزشناخته می گردد موجب انتقال هزینه های زیست محیطی بر روی قیمت کالاها و خدمات یا فعالیت های آلودگی زا می شود.

۲)مالیات های غیرمستقیم زیست محیطی: مالیات های غیرمستقیم زیست محیطی با استفاده از مکانیزم قیمت گذاری تشویقی موجب می شودتا تولیدکنندگان ومصرف کنندگان رفتارهای دفع و انتشار آلودگی خود را تغییر دهند. ازنمونه های مالیات غیرمستقیم زیست محیطی می توان به این موارد اشاره کرد: مالیات های خاص انرژی که به وسیله برخی ازکشورهای اروپایی اجرا می شوند ،عوارض کودهای شیمیایی و مالیات برظروف یکبار مصرف پلاستیکی در ایران، در قوانین مالیاتی تمهیداتی برای حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی های محیط زیستی در نظر گرفته شده است،ماده ۱۳۲ قانون مالیات های مستقیم معافیت های برای مؤسسات و شرکت هایی که صنایع خود را از شهرهای بزرگ به مناطق کمتر توسعه یافته منتقل کنند در نظرگرفته است.

همچنین در ماده ۴۴ پیش‌نویس قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده پالایشگاه‌های نفت،گاز،واحدهای استخراج نفت و گاز، واحدهای پتروشیمی و سایر واحدهای آلاینده و  مخرب محیط زیست که استانداردها و ضوابط حفاظت محیط زیست را رعایت نمی نمایند، مشمول مالیات آلایندگی به نرخ یک درصد (۱%) فروش یا درآمد ارائه خدمات و همچنین درآمد خدمات ناشی از تولید کارمزدی خواهند بود. ازاین گذشته کالاهاومحصولات آلاینده یا مخرب محیط زیست طبق تشخیص و اعلام سازمان حفاظت محیط زیست، مشمول مالیات به نرخ ده درصد (۱۰%) برای کالاهای با درجه آلایندگی و تخریب بالاو برای سایر کالاهای مذکور به نرخ پنج درصد (۵%) بهای فروش است.همچنین در پیش نویس قانون مالیات بر ارزش افروده به یکی از زمینه های اساسی آلودگی محیط زیستی یعنی قطع درختان جنگل توجه شده است، نرخ مالیات آلایندگی و فعالیت های مخرب محیط زیست در زمینه قطع و فروش چوب درختان جنگل به ازای هر متر مربع چوب، در مرحله قطع و حمل آن مشمول مالیات به نرخ ده درصد (۱۰%) بهای فروش است.

نظام مالیاتی کشور در راستای تحقق اهداف توسعه وحفظ سرمایه های طبیعی، توجه ویژه ای به محیط زیست دارد،مالیات سبز به عنوان یکی از پیشرفته ترین شیوه ها و ابزارهای اقتصادی حفاظت از محیط زیست به قوانین مالیاتی کشور راه یافته است و مالیات در کنارپی گیری اهداف پیشین مانند عدالت اجتماعی، مدیریت مصرف،افزایش سطح رفاه و.. امروز هدفی دیگر به نام حفاظت از محیط زیست را پیش روی خود دارد.

نظر شما چیست ؟

اولین نفری باشید که نظر می دهید !

هشدار برای
avatar
wpDiscuz
bigtheme