خانه / اخبار مالیاتی / فرهنگ مالیاتی / جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی از نگاه قزوه : مالیات از دغدغه های ذهنی من است

جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی از نگاه قزوه : مالیات از دغدغه های ذهنی من است

علیرضا قزوه

 علیرضا قزوه، نویسنده و شاعر معاصر، دارای مدرک کارشناسی ارشد ادبیات فارسی از دانشگاه آزاد اسلامی و دکترای فیلولوژی از دانشگاه ملی تاجیکستان است.

وی دارای سابقه مطبوعاتی و رسانه ای در جرایدی همچون روزنامه جمهوری اسلامی، روزنامه اطلاعات، مجله امید انقلاب، ادبستان، اهل قلم و همچنین برنامه های ادبی رادیو بوده و از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹ به عنوان رایزن فرهنگی در تاجیکستان خدمت کرده است. وی با راه اندازی نخستین جشنواره شعر فجر، گامی جدی برای معرفی و ارتقای شعر ایران برداشت.

قزوه به مدت یک سال نیز عهده دار ریاست شورای شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بوده و از سال ۱۳۸۶ تاکنون به عنوان وابسته فرهنگی و مدیر مرکز تحقیقات فارسی دهلی نو مشغول به فعالیت است. در کارنامه اجرایی قزوه، دبیری کنگره سراسری شعر دفاع مقدس در استان کرمانشاه، دبیری نخستین جشنواره بین المللی شعر فجر و مسئولیت دفتر شعر و موسیقی وزارت ارشاد نیز به چشم می خورد.

وی در حال حاضر در مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی عهده دار مسئولیت است. از قزوه حدود ۴۰ کتاب شعر و نقد، سفرنامه، نثر و تحقیق به چاپ رسیده است. کتابهای از نخلستان تا خیابان، شبلی در آتش، این همه یوسف، عشق علیه السلام، قطار اندیمشک، با کاروان نیزه، سوره انگور و انگشتری سوم خاتم از مجموعه های اشعار اوست. آنچه در پی می آید مصاحبه ای است که خبرنگار رسانه مالیاتی ایران با علیرضا قزوه، داور بخش ادبیات نخستین جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی انجام داده است.

جناب آقای قزوه، جنابعالی از چهره های سرشناس شعر انقلاب هستید؛ در ابتدا کمی از خودتان بگویید و اینکه در حال حاضر در کجا مشغول به فعالیت هستید؟ بنده در حال حاضر مسئول دفتر آفرینش های ادبی حوزه هنری بوده و در زمینه ادبیات انقلاب فعالیت می کنم.

حوزه های هنری یکی از جدی ترین موسساتی هستند که در کشور فعالیت می کنند و بیشترین محصول ادبی را در زمینه شعر، داستان و پژوهش خلق کرده اند. تقریبا می توانم بگویم از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون قریب به ۱۰ هزار کتاب با ارزش در زمینه ادبیات در حوزه های هنری تولید شده که بالاترین سهم را در میان تمام انتشاراتی های کشور نیز داراست. حوزه های هنری و انتشارات سوره به نوعی نقش برجسته ای در ادبیات کشور دارند. ما در ۳۱ استان کشور مرکز آفرینش های ادبی داریم. حوزه هنری در چه زمینه هایی فعالیت می کند؟ حوزه هنری در زمینه شعر و داستان در کل کشور فعال است.

به هر حال ادبیات ایران را علاوه بر کشورمان سعی می کنیم به کشورهای دیگر هم معرفی کنیم. به هر حال حوزه هنری جدی ترین مرکزی است که در زمینه ادبیات انقلاب دغدغه دارد و فعالیت می کند. در زمینه برگزاری جشنواره های فرهنگی چه فعالیت هایی داشته اید؟ حوزه هنری در این زمینه نیز فعال است و جشنواره های بسیاری با مضامین مذهبی، انقلابی، شخصیت ها و موضوعات روز برگزار شده اند.

عموما موضوعاتی همچون داستان جوان، شعر جوان، شعر انقلاب و دیگر موضوعات مشابه، دستمایه شکل گیری جشنواره ها و رویدادهای فرهنگی بوده و گاه برخی جشنواره ها نیز جنبه بین‏المللی نیز پیدا کرده اند. با وجود برگزاری جشنواره های متعدد فرهنگی، برگزاری نخستین جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی را چطور دیدید؟

این جشنواره که موضوع آن مالیات و فرهنگ مالیاتی بود، به نظرم تجربه جدیدی بود و تاکنون در کشور به ویژه در حوزه ادبیات، بدان پرداخته نشده است. به نظرم مالیات جا برای کار بسیار دارد و بالاخص در حوزه فیلمسازی و دیگر قالب های هنری و ادبیات که مادر همه هنرهاست، می توان به آن پرداخت. آیا برای ترویج فرهنگ مالیاتی می توان به قدرت و نفوذ شعر امیدوار بود؟ شعر از نگاه من هنر اول است، می تواند بسیار به جامعه ما کمک کند و یک فرهنگ خوب بسازد. در بسیاری از کشورها از هنر و ادبیات برای تعالی و ترویج فرهنگ در بطن جامعه استفاده می کنند.

من در چند کشور زندگی کرده ام و هفت سال عمرم را در کشورهای هند و تاجیکستان نماینده فرهنگی بوده ام و در آنجا دیدم که بخصوص در هند، پرداخت مالیات یک وظیفه و تکلیف قانونی است. حتی یک بطری آب که می خرید مالیات آن را همانجا باید پرداخت کنید. رستوران ها هم همینطور بود. این نوع سیستم مالیاتی در کشور باید ایجاد شود. البته کشور ما وابسته به نفت است ولی به هر حال این نفت یک روز تمام می شود؛ ضمن اینکه نفت متعلق به فرزندان ما هم هست و ما باید در مصرف آن صرفه جویی کنیم. باید تلاش کنیم که فرهنگ مالیات را در جامعه نهادینه کنیم تا بودجه کشور از محل مالیات ها تامین شود و اقتصادی شکوفا و جامعه ای سالم داشته باشیم. نخستین جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی را چطور ارزیابی می کنید؟

این جشنواره حرکت خوبی بود و من فکر می کنم باید حتما ادامه پیدا کند. فرهنگ سازی یک فرایند بلندمدت است. در همه حوزه ها از جمله ساخت فیلم، داستان نویسی، شعر و حکایت باید حرف های نو و اثرگذار زد. ادبیات تقریبا در همه زمینه ها می تواند ورود پیدا کند. با کمترین وسیله یعنی یک قلم می توان بر مخاطب اثر گذاشت.

برخلاف سایر بخش ها مثل فیلم سازی یا ساخت موسیقی که معمولا خلق اثر هنری هزینه بالایی دارد، در حوزه ادبیات با کمترین هزینه می توان تاثیرگذار بود. در ادبیات و کتاب های تاریخی ما حکایت های آموزنده ای در زمینه مالیات و باج و خراج هست که می توان آنها را در معرض دید مردم قرار داد. برخی حکایت ها در خصوص مالیات ستانی عادلانه حکمران ها بوده و برخی دیگر، در خصوص مالیات ستانی ظالمانه پادشاهان که هر یک پیامی برای مخاطب دارد. حتی می توان با تکیه بر فرهنگ ایرانی و موازین شرعی و اسلامی، حکایت های جدیدی بازنویسی کرد و در سطح مدارس جزو مطالب کتاب های درسی قرار داد.

وقتی به زبان ساده بتوانیم به مردم بگوییم کسی که از مالیات فرار می کند، حق مردم فقیر و نیازمند را می خورد، هزینه آبادانی و عمران شهرها را نمی پردازد و حقوق جامعه را پایمال می کند، آنوقت مردم پیام را می فهمند و عکس العمل مطلوب نشان می دهند. سطح کیفی آثار ارسالی به بخش ادبیات نخستین جشنواره ملی فرهنگ مالیاتی را چطور دیدید؟ بعضی از آثار ارسالی، کارهای خوبی بودند. برخی دیگر از آثار نیز بیشتر جنبه شعاری داشتند و نتوانسته بودند پیام را درونی کنند.

شعر و داستان این قدرت را دارند که پیام را درونی سازی کنند و مشکلات و معضلات بزرگ جامعه را به مخاطب گوشزد کنند. مثلا فرهنگ رانندگی، فرهنگ آپارتمان نشینی، مسایلی همچون پیامدهای اعتیاد به مواد مخدر، بذهکاری و ناهنجاری های اجتماعی را می توان در قالب داستان، شعر و حتی طنز به مخاطب آموزش داد.

در حوزه ادبیات می توان در دو سطح یعنی کودک و نوجوان و بزرگسال فعالیت کرد؛ مثلا در سطح کودک و نوجوان به کتاب های درسی ورود پیدا کرد و در سطح بزرگسال نیز می توان از طریق رسانه ها پیام رسانی و فرهنگ سازی کرد. باید فرهنگی ایجاد کرد که حتی اگر ممیز به سراغ مودی مالیاتی نیامد، خود مودی اظهارنامه‏اش را به صورت واقعی به ممیز اعلام کند و این را یک حق اجتماعی بداند. فروشنده در پایان هر روز مالیات جمع آوری شده را محاسبه و آن را جدا بگذارد و به دولت پرداخت کند؛ و کم کم این رفتار به یک رفتار اجتماعی تبدیل گردد.

هنرهای هفت گانه چه قابلیت ها و کارکردهایی می توانند در حوزه فرهنگ سازی مالیاتی داشته باشند؟ هنرهای هفت گانه همگی می توانند در زمینه فرهنگ سازی مالیاتی نقش آفرین باشند. گاه یک قطعه موسیقی می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای در مخاطب بگذارد.

یا یک فیلم فاخر یا نمایش پر محتوا می تواند حرف های زیادی در این زمینه داشته باشد. به نظرم اگر بخش ناچیزی از مالیات ها وارد حوزه فرهنگ و هنر شود، می تواند تاثیرات قابل ملاحظه ای در نهادینه سازی فرهنگ مالیاتی در جامعه ایجاد کند.

البته باز هم تاکید می کنم که ادبیات مادر هنرهاست و اگر امروز یک سینمای متحول، یک فیلم تاثیرگذار و یا یک نمایش ناب به چشم می خورد، بخاطر ادبیات غنی و ادبیات فاخری است که وجود دارد. لذا هفت هنر می توانند در این وادی ورود پیدا کنند و تحول فرهنگ مالیاتی را به ارمغان آورند. جنابعالی به واسطه حضور در این جشنواره به عنوان داور بخش ادبیات، یک نگاه عمیق تری به مقوله مالیات پیدا کرده اید و تمرکز بر پیام ها و آثار ارسالی به جشنواره، دریچه جدیدی به روی شما گشوده است.

با توجه به این شناختی که نسبت به مقوله فرهنگ مالیات کسب کرده اید، فکر می کنید ضعف فرهنگ مالیاتی در کشور ناشی از چیست؟ شاید این صحبتی که می خواهم بکنم خیلی با ادبیات رابطه ای نداشته باشد ولی خودم به عنوان یک شاعر و نویسنده همواره در مورد برخی مسایل دغدغه داشته و دارم. باور کنید موضوع مالیات در کشور از موضوعاتی است که ساعت ها ذهن ام را به خود مشغول کرده و مشکلات بسیاری از جمله بیکاری، اعتیاد و فقر به موضوع مالیات گره خورده است.

سال گذشته بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان مالیات در کشور وصول شد اما همه می دانیم که این میزان مالیات، حتی نصف مالیات واقعی کشور نیست. اگر بیاییم از میان این جوان های بیکار، تعدادی را در فروشگاه ها، موسسات، طلا فروشی ها و غیره که فروش بالایی دارند، به عنوان امین صندوق بگذاریم تا درآمد و فروش را رصد کنند، آنگاه خواهید دید علاوه بر اینکه برای صدها هزار جوان از قبل همین مالیات واقعی که محاسبه و دریافت می شود اشتغال ایجاد می شود، بلکه درآمدهای مالیاتی کشور نیز رشد قابل توجهی پیدا می کند.

به نظر شما کدام نهادها در کشور بهترین کمک را می توانند به فرهنگ سازی مالیاتی بکنند؟ من فکر می کنم از آنجایی که بیشترین ارتباط مردم با رسانه هاست، بنابراین رسانه های جمعی به ویژه رسانه ملی بیشترین تاثیر را می توانند بر مخاطب بگذارند. در حقیقت یکی از کارکردهای رسانه ها، کارکرد آموزش است. البته به نظر من مخاطب باید دائم درگیر موضوع مالیات باشد.

چرا در کشور ما یک مودی باید در انتهای فصل یا در انتهای سال مالی به فکر پرداخت مالیات بیفتد؟ من معتقدم مودی باید در انتهای همان روز مالیات را محاسبه و پرداخت کند. یعنی به جایی برسیم که در هر لحظه بتوانیم محاسبه کنیم که مالیات وصول شده در کشور چقدر است. وقتی در جایگاه سوخت بنزین می زنیم همان لحظه بتوانیم حساب کنیم که مالیات بنزین ما چقدر است و به ما اعلام شود و حساب و کتابی در کار باشد. یا طلا فروش وقتی یک قطعه طلا یا الماس می فروشد، خریدار بداند که چقدر بابت مالیات آن پرداخته و مالیاتش کجا رفته است.

البته من معتقدم باید در حق مناطق محروم تر کمی مراعات کنیم مثلا فروشگاه های روستاها و مناطق محروم را درگیر مالیات نکنیم اما در شهرهای بزرگ مثل تهران که صاحبان درآمدهای کلان و میلیاردرها در آن زیاد هستند، بیشتر متمرکز شویم. باید روی این موضوعات فکر کرد و گیرهای کار را پیدا کرد.

از زبان هنر یا تکنیک هنری چگونه می توان برای پیشبرد اهداف فرهنگ سازی مالیاتی بهره برد؟ معمولا فکری که پشت هنر است مهم و تاثیرگذار است؛ ضمن اینکه هنر هر جا که وارد شده اثرگذار بوده است. شخصا ساعت ها روی یک موضوع که ذهنم را درگیر کرده فکر می کنم تا بتوانم بهترین هنر یا اثر هنری را خلق کنم.

مدتی پیش موضوع کمبود آب، ذهنم را درگیر کرده بود. از قضا نزد یکی از اساتید معروف کویرشناسی میهمان بودیم و چند تن از دوستان تشنه بودند. این استاد که به پدر کویرشناسی ایران معروف است رفت و یک عدد لیوان آب آورد و در پاسخ به تعجب دوستان گفت اگر بدانید که ارزش این لیوان آب چقدر است با همین تشنگی تان را رفع می کنید و نیازی به مصرف آب بیشتر نیست.

از آن زمان هر موقع می خواهم آب استفاده کنم یا وضو بگیرم یاد آن کلام استاد می افتم و نمیگذارم آب هدر برود و فکر می کنم که این استاد، فرهنگ صرفه جویی آب را با چه هنر خاصی به ما نشان داد. حال ببینید از این هنر چگونه می شود در زمینه فرهنگ سازی مالیاتی استفاده کرد. بیایید جاهای خاصی که مالیات اثرگذار بوده نشان دهید. شاید مالیات در نقطه ای از این شهر جان کودکی را نجات داده، آن را به مردم نشان دهید. فکر می کنم مالیات هم یک نماد خاص دارد که باید آن را پیدا کنید.

به عقیده من، این انقلاب ما اساسا یک انقلاب فرهنگی و هنری بود. از نگاه مقام معظم رهبری، هنر جاودانه است و هر چیزی که با هنر آمیخته شود نیز جاودانه می شود. به هر حال نفس برگزاری این جشنواره بسیار خوب است و باید در سال های آتی هم ادامه پیدا کند و پرداخت مالیات به یک فرهنگ تبدیل شود. به عنوان آخرین سوال، تعریف و تعبیر شما از مالیات چیست؟ در کنار خمس و زکات که جزو وجوهات شرعی است، پرداخت مالیات هم به نوعی یک تکلیف قانونی است.

یعنی جامعه ما را مکلف کرده که برای بهره مندی از خدمات عمومی آن را به دولت پرداخت کنیم و اگر این کار نکنیم جامعه نمی تواند سرپا بماند. همه باید به قانون احترام بگذاریم. در احادیث و روایات به هر دو مورد اشاره شده است. قانونگذار هم این دو را در کنار هم دیده و با هم معنی کرده است و پرداخت هر دو آنها وظیفه شهروندان جامعه است. بعضی افراد، هم وجوهات شرعی را می دهند و هم مالیات را که به نظرم خوش بحال این افراد و مسلما خدا هم جبران می کند. ممنونم از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید. بنده هم از شما و همکارانتان صمیمانه سپاسگزارم و امیدوارم که دولت با تکیه بر مالیات ها بتواند بر مشکلات کشور فائق آید.

منبع

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme